Behandeladvies
Bij wervelfracturen is er een indicatie voor botvormende medicatie en dient er altijd overleg te zijn met de internist of er eerst botvormende medicatie nodig is:
- Teriparatide: BMD T≤-1.5 + 1 Gr3 of 2 Gr2 WF
- Of Romosozumab bij vrouwen: heup BMD T≤-2.0 + 2 Gr 2 of 2 Gr3 WF of heup T≤-2.5 + 1 Gr 2 of 1 Gr3 WF
- Bij mammacarcinoom geldt de BMD T<-2.0.
NB contra-indicaties:
Bij teriparatide: bottumoren en botmetastasen; voorafgaande radiotherapie van het skelet
Bij romosozumab: hart- en vaatziekten
NB oncologische patiënten en patiënten met een oncologische voorgeschiedenis: altijd overleg met de behandelende oncoloog of internist
Het kan ook zij dat er een oraal bisfosfonaat (alendroninezuur, risedroninezuur) wordt gekozen.
Bij contra-indicatie voor orale bisfosfonaten of niet verdragen van orale toediening of therapieontrouw: zoledroninezuur i.v. (tweede lijn) of denosumab s.c. (facultatief voor de huisarts).
Daarnaast: geef leefstijl – en valpreventie adviezen, start zo nodig met Ca/ vitamine D3 en bepaal het lab als dat nog niet gedaan is.
Denk aan:
- Lage vitamine D-spiegel en Vitamine D3
- Praktische toepassing van vitamine D-suppletie
- Calcium
- Praktische toepassing calciumsuppletie
- Lichaamsbeweging
- Verhoogd valrisico
- Gebitssanering.
Lees onderaan pagina meer over leefstijl- en valpreventie adviezen.
Lab bepalingen
Vraag de volgende bepalingen alleen aan bij patiënten met een indicatie voor medicamenteuze fractuurpreventie:
- Vitamine D
- Calcium gecorrigeerd voor albumine (en indien verhoogd: PTH voor onderzoek naar hyperparathyreoïdie)
- TSH (en indien afwijkend: vrij T4 voor onderzoek naar hyperthyreoïdie)
- Creatinine en eGFR (tenzij er een waarde van < 1 jaar geleden bekend is)
Overweeg aanvullend laboratoriumonderzoek bij ernstige onverklaarbare osteoporose, multipele fracturen, vermoeden van secundaire osteoporose of overleg hierover met de tweede lijn:
- Hyperthyreoïdie (TSH en indien afwijkend: vrij T4)
- Hyperparathyreoïdie (calcium gecorrigeerd voor albumine en indien verhoogd: PTH)
Bij vermoeden van maligniteit
- BSE
- Alkalische fosfatase
Bij aanwezigheid van meerdere wervelfracturen:
- Eiwitspectrum of M-proteïne
Bij mannen < 70 jaar met duidelijke aanwijzingen voor hypogonadisme: extreme moeheid, prikkelbaarheid, geheugenstoornissen, stemmingsveranderingen en spierzwakte. Bij lichamelijk onderzoek een gering volume van de testes:
- Serumtestosteron.
Bij slechte nierfunctie (eGFR<30) altijd overleggen met endocrinoloog/internist.
Bij gebruik alfacalcidol geen vitamine D extra geven.